Je bent hier: Home > Thuis & wonen > Dat eeuwige schuldgevoel van moeders: hoe gooi je dat overboord?

Dat eeuwige schuldgevoel van moeders: hoe gooi je dat overboord?

Thuis & wonen
Dat eeuwige schuldgevoel van moeders: hoe gooi je dat overboord?

Moederdag is een feestelijke dag. Toch schuift schuldgevoel soms een wolkje voor de zon. Want hoe is de band met je kind eigenlijk? Geef je hem wel genoeg aandacht? Is hij wel gelukkig? Zo ook bij journalist Suus Ruis. Ze onderzocht hoe je van dat gevoel afkomt.

“Op het moment dat ik dit schrijf, ben ik al 39 dagen aan het werk – inclusief weekenden – 7 dagen per week rammen dus. Naast mijn reguliere journalistieke werk schrijf ik namelijk dit jaar de groep-8-musical voor mijn zoon en zijn klas. En dat kost tijd, veel tijd. Natuurlijk is het voor een goed doel, maar mijn kind krijgt al wekenlang nul aandacht. En daar voel ik me vreselijk schuldig over. Normaal werk ik namelijk al fulltime. Ook al zit ik aan de keukentafel te tikken en zit mijn zoon 5 meter verderop op de bank met zijn iPad: ik ben die uren eigenlijk niet aanwezig. Soms wou ik dat het anders was, maar ik ben een alleenstaande moeder en ik moet geld verdienen. Ook al betekent dit dat ik soms wakker lig van het feit dat ik mijn zoon veel minder aandacht geef dan ik zou willen. Schuldgevoelens kunnen je vanbinnen verscheuren.

We willen het perfect doen

Het lijkt een typisch moeder-ding: dat knagende gevoel dat je je kinderen tekortdoet. Ik hoor in elk geval zelden moeders die het níét hebben. De Amerikaanse psycholoog Karen Kleiman, expert op het gebied van de mentale gezondheid van moeders, zegt dat schuldgevoel zo overtuigend is dat moeders zijn gaan geloven dat het erbij hoort, dat het een normaal onderdeel is van het moederschap. Overal worden we door ‘deskundigen’  én andere moeders gewezen op wat we fout doen (we zijn te vrij, te streng, te ambitieus, te pushy, et cetera). En omdat we zo veel van onze kinderen houden, zijn we daar volgens Kleiman erg gevoelig voor. We willen het perfect doen (wat onmogelijk is), en als dat niet lukt (duh) voelen we ons schuldig.

‘We moeten bevallen zonder pijnstilling, minimaal 2 jaar lang borstvoeden op verzoek, ons kind naast ons in zijn wiegje laten slapen en hem of haar in heel veel gevallen leidend laten zijn. En als je dat niet wilt of kunt, ben je volgens de maatschappij geen goede moeder’

De Franse feministe, historica en filosofe Elisabeth Badinter schreef het succesvolle boek The conflict over onder meer het schuldgevoel van moeders. Zij vindt dat de opvatting over  ‘natuurlijk moederen’  voor een groot deel verantwoordelijk is voor onze schuldgevoelens. We moeten bevallen zonder pijnstilling, minimaal 2 jaar lang borstvoeden op verzoek, ons kind naast ons in zijn wiegje laten slapen en hem of haar in heel veel gevallen leidend laten zijn. En als je dat niet wilt of kunt, ben je volgens de maatschappij geen goede moeder. Badinter stelt dat moederinstinct pas in de achttiende eeuw een ding werd. Voor die tijd besteedde een beetje welvarende moeder haar kinderen de eerste jaren van hun leven uit aan een min (een vrouw die het kind van een ander borstvoeding geeft, red.).

‘Anno 2019 krijgen de meeste kinderen veel meer aandacht van hun ouders dan wij indertijd van de onze. En als jij dan als moeder die volledige aandacht een keertje niet geeft, krijg je daar meteen buikpijn van’

Sowieso doet onze generatie het heel anders dan die vóór ons. Mijn moeder werkte niet, maar zat ook niet op haar knieën met ons te spelen. Spelen deed je maar met kinderen, je ouders waren voor andere dingen. No way dat mijn moeder mee de zandbak in ging. Anno 2019 krijgen de meeste kinderen veel meer aandacht van hun ouders dan wij indertijd van de onze. En als jij dan als moeder die volledige aandacht een keertje niet geeft, krijg je daar meteen buikpijn van. Sociaal psycholoog Beatrijs Ritsema schreef ooit in een column voor Trouw dat kinderen er vroeger  ‘altijd maar een beetje bij gedaan’ werden, terwijl het moederschap tegenwoordig als een groots en belangrijk project wordt gezien. Dat heeft veel veranderd.

Schuldgevoel heeft een functie

Voor mij is het ook de belangrijkste missie in mijn leven: mijn zoon zonder noemenswaardige trauma’s opvoeden, liefhebben en verzorgen tot hij oud genoeg is om uit te vliegen. Ik wil dat hij altijd voelt dat hij nummer 1 is voor mij. Ik vermoed dat hij dat vaak wel voelt, behalve op de dag dat ik een belangrijk schoolproject van hem vergat. Er was die bewuste dag ergens in een sporthal een grootse presentatie van een ingewikkeld lego-project, waar de kinderen maandenlang aan hadden gewerkt. Ik zou rijden en begeleiden, maar had dat blijkbaar niet in mijn agenda gezet en er ook totaal niet meer aan gedacht. Toen ik na een pissig telefoontje van de juf – waarbij ik mijn kind op de achtergrond woest hoorde schreeuwen dat hij me dit nóóit zou vergeven – veel te laat binnen kwam rennen en mijn zoon de enige was die nog in de klas stond, deed het schuldgevoel bijna fysiek pijn. Hier schaadde ik mijn kind echt mee. Toch?”

Verder lezen? Dat kan in Flair 19. Dit nummer ligt t/m 14 mei in de winkel of bestel ‘m hier.

Tekst: Suus Ruis | Beeld: iStock

Shoppen is altijd een goed idee