Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting!

Je bent hier: Home > Relatie & Seks > Een ingewikkelde moeder-dochterrelatie: ‘Als ik bij haar ben, voel ik zoveel irritatie’

Een ingewikkelde moeder-dochterrelatie: ‘Als ik bij haar ben, voel ik zoveel irritatie’

Een ingewikkelde moeder-dochterrelatie: ‘Als ik bij haar ben, voel ik zoveel irritatie’

Gezellig samen winkelen of geregeld lunchen om bij te praten. Voor sommige vrouwen is het doodnormaal, anderen hebben geen goede band met hun moeder. Zoals journalist Sophie* (30), die daarom eens uitzoekt waarom ie zo complex is, die moeder-dochterrelatie.

Het scherm van mijn telefoon licht op. Het is mijn moeder. Ik heb geen zin om op te nemen. Dan moet ik weer een uur naar haar oninteressante leven luisteren. Ik zet mijn telefoon op stil en draai hem om. Als het belangrijk is, belt ze vast nog een keer. Zo gaat het eigenlijk altijd. Mijn moeder en ik, dat is gewoon geen goede combinatie. Tenminste, dat is hoe ik het zie. Hoe mijn moeder erover denkt, weet ik eigenlijk niet. We zien elkaar met verjaardagen en feestdagen, hebben contact als het nodig is, maar verder delen we weinig met elkaar. Als ik bij haar in de buurt ben, voel ik zo veel irritatie opkomen. Ik erger me aan de manier waarop ze praat, aan hoe haar haar zit en aan de inrichting van haar huis. Meestal praten we over dingen van vroeger, want onze levens zijn zo uit elkaar gegroeid dat we weinig andere raakvlakken meer hebben. Voor de vorm houd ik het anderhalf uur vol, dan ben ik er daarna weer voor een tijdje vanaf.

Geluk kopen

Wanneer die irritatie is ontstaan, weet ik niet zo goed. Ik heb volgens mij een prima jeugd gehad. Als ik vroeger thuiskwam uit school, stond er altijd een glaasje
limonade met een koekje klaar en kon ik even kletsen over wat ik die dag had gedaan. Nu kletsen we niet meer. Ik ben niet de enige die een lastige moeder-dochterrelatie heeft. Volgens contextueel therapeut Gerrie Reijersen van Buuren komt dit vaak voor, ook als er geen vervelende gebeurtenissen aan ten
grondslag liggen.

Het heeft volgens haar deels te maken met identificatie. “Je hebt van je moeder het leven gekregen, op een andere manier dan van je vader. Maar het komt vooral doordat moeders hun dochters van alles gunnen, bijvoorbeeld wat ze zelf niet hebben gekregen, waartoe ze geen mogelijkheid hebben gehad. Of ze willen hun dochters behoeden voor iets wat henzelf is overkomen.” Dat is op zichzelf geen probleem, lijkt mij. Ik wéét ook dat mijn moeder het beste met me voorheeft, maar ik voel het niet. “Wat uiteindelijk wrijving geeft, is dat de moeder niet het vermogen heeft die goede bedoelingen bespreekbaar te maken bij de dochter en dat de moeder in haar behoeden en gunnen vaak voorbijgaat aan wat ’t beste is voor die dochter qua persoonlijkheid.”

Eigen mening

Zelfstandig ondernemer Fleur* (30) denkt dat dat precies is wat er in de relatie met haar moeder misgaat. “Vanaf een jaar of tien, sinds ik mijn eigen mening ben gaat ontwikkelen, is de band met mijn moeder verslechterd. We hebben nooit echt ruzie of zo, maar ik krijg altijd het gevoel van afkeuring. Mijn kledingkeuze is niet goed, mijn make-up zit raar, het beroep dat ik heb gekozen vindt ze niets, mijn partner voldoet nog altijd niet, mijn vrienden zijn niet goed. Eigenlijk alles wat met mijn identiteit te maken heeft keurt ze af.” Sinds Fleur niet meer thuis woont, al bijna tien jaar, is dat wel iets minder geworden. “Je ziet elkaar nu eenmaal niet meer elke dag, dus krijg ik die kritiek ook minder vaak.”

Maar op sommige momenten komt er toch weer een opmerking voorbij waarvan Fleurs nekharen recht overeind gaan staan. Bijvoorbeeld toen ze haar moeder vertelde dat een oud-klasgenoot van de middelbare school een huis van een miljoen had gekocht. “Toen zei ze: ‘Waarom ben je niet gewoon met hem gegaan? Dan had je in een huis van een miljoen gezeten. Nu woon je in een krot!’ Het was niet eens grappig bedoeld, ze was heel serieus. Ik had van haar gewoon een rijke vent aan de haak moeten slaan.”

Die goede bedoelingen van moeders hebben alles te maken met hun eigen leven. “Alle vrouwen hebben iets gemist of iets te veel gehad,” zegt Reijersen van Buuren. Fleurs moeder is na de havo meteen gaan werken. Haar broers, dus Fleurs ooms, hebben een goedlopend bedrijf, een mooi huis en dure kleren. “Mijn moeder heeft het in haar eigen ogen altijd minder gehad dan haar broers. Ze denkt dat met geld alles te koop is, ook wat betreft geluk en plezier in je leven. Dan snap ik wel dat je wilt dat je kind dat ook heeft. Maar het is niet de juiste manier om liefde te tonen.”

Lees ook:
Toen Sophie 5 was, verliet haar moeder plots het gezin: ‘Na 7 nachtjes slapen kwam ze níét terug’

Zelf moeder worden

Ook Anita (44), werkzaam in de zorg en moeder van vier kinderen (15, 13, 10 en 2), kijkt met plezier terug op haar jeugd. “Als ik foto’s bekijk, zie ik vooral leuke dingen: uitstapjes naar de dierentuin of het strand. Maar toen mijn moeder zwanger was van mijn zusje – ik was toen elf – leek het alsof ze minder geïnteresseerd raakte. Ik moest ineens ook veel in het huishouden doen. Ik weet dat ze als oudste van een gezin met elf kinderen altijd voor haar broertjes en zusjes moest zorgen. Misschien had ze genoeg van al dat zorgen voor een ander. Als een kind klein is, is bepaalde zorg vanzelfsprekend. Je voedt het kind, verschoont
het. Maar als een kind ouder wordt, wordt het complexer.”De relatie met je moeder kan veranderen op het moment dat je zelf moeder wordt. “Het kan zo zijn dat jullie juist hechter worden,” zegt Reijersen van Buuren. “Want je gaat door hetzelfde heen. En je kunt je moeder soms ook beter begrijpen en haar dingen minder kwalijk nemen.”

Begrijpen

Anita herkent dit: “Ik heb al vaak tegen mijn kinderen gezegd dat ik hoop dat mijn relatie met hen anders is dan die met mijn moeder. Dat ik hoop dat ik betrokkener ben. Maar nu ze ouder worden, merk ik dat dat best lastig is. Het moet ook in hun karakter zitten en het klikt niet met alle kinderen op dezelfde manier. Ze willen ook niet altijd alles delen. Dan wil ik gezellig theedrinken met z’n allen, maar zitten die jongens alleen maar op hun mobiel! Mijn meiden van tien en twee en ik zijn nu heel close en ik hoop dat dat zo blijft, zonder hen ergens in te pushen.”

Anita’s jongens zitten in de puberteit en zoals zijzelf en Fleur hebben gemerkt: in die periode kan de relatie met je moeder flink veranderen. “Als moeder bedoel je dingen gewoon anders dan je ze zegt en zeker in de puberteit kan dat misgaan,” zegt Anita. “Mijn kinderen denken dan dat ik ze iets niet gun, maar vanuit mijn oogpunt geef ik ze wat het beste is voor hen. Ik realiseer me dat mijn moeder dus misschien ook zo dacht. Het heeft mijn band met haar niet versterkt, maar ik ben het wel gaan begrijpen.”

*Namen in dit artikel zijn vanwege privacy-redenen gefingeerd.

Lees het hele verhaal van Sophie in Flair 18-2021. Wil je deze editie (na)bestellen? Dat kan kan hier

Tekst: Sophie van Laan | Illustratie: Caroline Cracco