Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting!

Je bent hier: Home > Persoonlijke verhalen > Eveline’s vriendin koos voor zelfeuthanasie: ‘Ze was pas 33 en liet een man en een dochtertje van acht jaar achter’

Eveline’s vriendin koos voor zelfeuthanasie: ‘Ze was pas 33 en liet een man en een dochtertje van acht jaar achter’

Eveline’s vriendin koos voor zelfeuthanasie: ‘Ze was pas 33 en liet een man en een dochtertje van acht jaar achter’

Eveline (42) en Lianne waren dikke vriendinnen. Maar het werd steeds duidelijker dat Lianne zwaar beschadigd was en niet meer kon en wilde leven. Heel weloverwogen plande ze haar zelfeuthanasie op 22 april dit jaar. Ze was pas 33 en liet een man en een dochtertje van acht jaar achter.

“De laatste maand van Liannes leven is de zwaarste maand uit mijn vriendschap met haar geweest, maar ook de mooiste. En haar uitvaart… er waren zo veel mensen die veel van haar hielden. Had ze nou maar zo veel van zichzelf kunnen houden.

In de ruim vier jaar dat ik Lianne kende, groeide er een dierbare vriendschap tussen ons. Onze kinderen kwamen in groep één bij elkaar in de klas en werden vriendinnetjes. Lianne was verpleegkundige en fotograaf en als mijn dochter bij haar speelde, maakte ze altijd veel foto’s die ze naar me appte. Ze was supercreatief en knutselde de mooiste dingen met de meiden. Gaandeweg kregen we meer contact en raakten we bevriend. Omdat ik na mijn tweede zwangerschap moeite had om weer op mijn oude gewicht te komen, gingen we twee keer per week ’s avonds wandelen. Dan bespraken we van alles: ze vertelde me bijvoorbeeld dat ze anorexia had en getest werd op autisme, al had ik toen nog helemaal niet zo door hoe heftig dat voor haar was.

Therapie

Van wandelen gingen we over op hardlopen en deden we ook steeds meer leuke dingen samen. Met onze kinderen, maar ook met z’n tweeën. Ik merkte dat Lianne het fijn vond om met me te praten en wist inmiddels dat ze aan depressies leed. Ze had me verteld dat ze rond haar vijfde al bij een therapeut liep, omdat ze destijds al zei dat ze niet meer wilde leven. Ik weet niet precies wat er allemaal is voorgevallen, maar wel dat ze een moeilijke jeugd heeft gehad en op heel jonge leeftijd ‘holding therapie’ kreeg: een omstreden therapie, waarbij de moeder of een therapeut een worstelend kind met geweld vasthoudt tot het zich niet meer verzet.

Dat kan van een aantal minuten tot een aantal uren duren. Het zou ervoor zorgen dat Lianne zich beter zou kunnen hechten, iets waar ze problemen mee leek te hebben. De therapie had een diep trauma bij haar veroorzaakt. Ze had heftige herbelevingen, waarbij ze in een soort trance  ‘Nee, nee, nee! Niet doen, niet doen! Nee, nee, nee!’  bleef roepen. De therapie had een averechts effect gehad, de wereld voelde daarna juist onveilig voor haar.

Toch heeft ze tijdens haar jong-volwassenheid ook een aantal  ‘goede’  jaren gekend. Liannes man Danny was haar jeugdliefde, ook hij heeft een tijdlang een  ‘normale’  Lianne gekend: een actieve vrouw die graag dingen ondernam en dol was op haar werk in het ziekenhuis en fotograferen, met name baby’s en kinderen. Ze was enorm getalenteerd, stond voor iedereen klaar en onderhield veel contacten via internet. Naar de buitenwereld hield Lianne haar masker van perfecte vrouw en moeder in stand, maar omdat ze zich de laatste jaren slechter was gaan voelen, was ze weer in therapie gegaan.

Echt beter ging het alleen niet: ze werd steeds depressiever en viel af, werken ging niet meer. Ze kreeg een ritme van op bed liggen, naar therapie gaan en zich opladen om Britt uit school te halen. Als Danny thuiskwam, ging Lianne naar bed. Dannt probeerde haar zo goed als hij kon op te vangen, te stimuleren om te eten en in de weekenden mee te krijgen om een stukje te fietsen of naar een museum te gaan. Maar daar moest ze dan de rest van de week van bijkomen. Hoe moeilijk Lianne de therapie ook vond, ze bleef gaan. Ze wist dat, als ze een kans op een beter leven wilde, er iets moest gebeuren. Britt was haar grootste reden om te leven en daarom ging ze  ‘in volle angst vooruit’, zoals ze dat noemde.

Lees ook
Diana’s autistische zoon wilde een meisje worden: ‘Er was moed voor nodig, maar het was het waard’

Ik wil je niet kwijt

Ik denk, maar dat is psychologie van de koude grond, dat toen Lianne haar autisme-diagnose kreeg, ze het gevoel had dat ze haar masker kon afzetten. Dat ze het idee ‘ik moet dit kunnen’ kon loslaten. Heel lang had ze haar uiterste best gedaan  ‘normaal’  te zijn, waardoor ze continu op haar tenen liep. Nu wist ze waarom al die dingen die voor anderen normaal waren haar zo moeilijk af gingen. Ze zei weleens dat ze sinds haar diagnose steeds autistischer was geworden, ik denk omdat ze er nu van zichzelf aan mocht toegeven.

Ze keerde steeds meer in zichzelf, haar behoefte aan voorspelbaarheid werd dwingender. Dat ze precies moest weten wat er op een dag ging gebeuren en als iets dan anders liep, gaf dat stress. Ook werd ze gevoeliger voor prikkels en liep ze vaak met een noisecanceling-koptelefoon. Doordat ze de prikkels steeds moeilijker kon verwerken, begon ze meer te wiebelen en heen en weer te wiegen tot ze uiteindelijk geen moment meer stilzat.

Ondertussen vond ze het moeilijk om toe te geven dat ze bepaalde dingen niet meer kon opbrengen. Ze overschreed haar eigen grenzen zodat ze er voor anderen kon zijn, bijvoorbeeld toen een vriendin met haar dochter in het ziekenhuis verbleef en Lianne dagenlang voor het gezin kookte.  Vaak zei ze tegen me:  ‘Iemand moet me redden.’  Maar als ik vroeg hóé ze gered moest worden, wist ze dat niet. Wel zei ze steeds vaker dat ze het moeilijk had. Zozeer dat ze het leven niet meer zag zitten.

In het begin was ik daar best laconiek onder, maar ik begon door te krijgen dat ze het meende. De paniek werd heftiger, ik zag haar verdrinken in haar eigen wanhoop. Dat was zo verdrietig. Ik heb wel periodes gehad dat ik huilde omdat ik me zo machteloos en wanhopig voelde. Dan dacht ik: ik wil je niet kwijt! Ik voelde zo veel liefde voor haar.”

Het hele interview lees je in Flair 40-2021. Deze ligt t/m 12 oktober in de (online) schappen. Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je dan gratis in voor onze nieuwsbrief

tekst Vivienne Groenewoud | fotografie Dafne Ederveen