Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting!

Je bent hier: Home > Persoonlijke verhalen > Of ik mijn zus misschien financieel kan helpen? Daar heb ik geen trek in

Of ik mijn zus misschien financieel kan helpen? Daar heb ik geen trek in

Of ik mijn zus misschien financieel kan helpen? Daar heb ik geen trek in

De twee jaar jongere zus van Iris (32) leefde jarenlang met haar gezin boven haar stand. Tot de belastingdienst aanklopte. Iris zou haar financieel kunnen helpen, maar daar heeft ze geen trek in.

‘Ik hou van mijn zus hoor, maar ik kon het gewoon niet meer aan. Ik móest mijn mond wel opentrekken. Ik had haar uit de brand kunnen helpen, gewoon een bedrag overmaken dat ik zelf niet eens zou missen. Dan hadden we nu nog gezellig met z’n allen aan tafel gezeten met verjaar- en feestdagen. Maar ik heb het niet gedaan. En nu heeft mijn zus al zeven maanden niet met me gepraat.’

‘Lonneke en ik hadden allebei een bijbaantje toen we op de middelbare school zaten, en ook toen we later studeerden. Van huis uit kregen we mee om op een verstandige manier met ons geld om te gaan. En dat deden we ook. Tot we allebei afstudeerden en aan het echte leven begonnen. De eerste jaren ging alles prima. We werkten hard – Lonneke in de culturele sector en ik in de communicatie – gingen regelmatig samen op vakantie en kregen allebei een relatie. We hadden alles wat we wilden: een leuke baan, een partner, en in Lonnekes geval ook nog een pracht van een dochter: Bente. Samen met haar vriend Guus kocht ze een leuke starterswoning vlak bij het huis van mijn ouders. Maar toen ze zwanger werd van de tweede, gingen ze op zoek naar iets ruimers. En dat is het moment dat mijn zus alles is vergeten – of gaan negeren – wat ze ooit over verstandig met geld omgaan had geleerd.’

Voorzichtig commentaar

‘Ik begon de veranderingen in de money mindset van mijn zus op te merken toen ze vertelde wat voor huis ze zochten. Zowel Lonnekes als Guus’ salaris was bescheiden, maar de huizen die ze me liet zien – allemaal van high-class projectontwikkelaars in chique wijken – waren dat niet. Ik vroeg me af hoe ze zich zoiets konden veroorloven en sprak dat ook uit, maar volgens Lonneke was er geen enkel probleem, ze hadden al een hypotheekberekening laten doen. Mijn voorzichtige commentaar dat ze een dergelijke hypotheek misschien wel kon krijgen, maar ’m ook nog elke maand moest ophoesten en dat dat een heel ander verhaal was, wuifde ze weg. Ze vonden hun droomhuis, namen inderdaad die enorme hypotheek en waren ervan overtuigd dat het allemaal wel goed zou komen. Mijn ouders waren ongerust en ik ook wel, maar ze zeiden dat ze wisten waar ze aan begonnen. Ja, wat doe je dan? Het zijn volwassen mensen die hun eigen keuzes maken. En misschien had Guus wel een financieel appeltje voor de dorst waarvan we niet op de hoogte waren?’

Happy wife

‘Maar toen mijn zus vier maanden later kwam voorrijden in een SUV viel mijn mond open. ‘Zeg maar niks,’ riep Lonneke al voordat ze bij mijn voordeur was. Het was gewoon écht een geweldige deal en dat ouwe brik kon niet meer met twee kinderen. ‘Enne… ik kan natuurlijk niet zo’n oud barrel voor de deur van mijn mooie huis parkeren hè?’ voegde ze er met een knip-
oog aan toe. Guus leek wat terughoudender over die ‘goede deal’: eigenlijk was dat ding natuurlijk te duur en hij zoop ook nog eens liters benzine, vond hij. Waarom ze dan zo’n ding hadden gekocht, vroeg ik verbijsterd – het was eruit voor ik er erg in had. ‘Tja,’ zei Guus, ‘zij wilde het, en dan weet je het wel.’ Lonneke trok een rare snuit en tjilpte: ‘Inderdaad schatje, je weet het: ‘Happy wife, happy life!’
Ik was te flabbergasted om wat te zeggen, had nooit gedacht dat Guus zo’n slappe drol was. Wat Lonneke betreft was daarmee het onderwerp auto afgedaan. Maar daarna werd het alleen maar erger. Toen ik een paar weken later langskwam voor Bentes verjaardag, stond er allemaal nieuw meubilair. Volgens Lonneke omdat er een actie was geweest bij een grote webwinkel: ‘Nu kopen en renteloos pas over vijf maanden betalen,’ zei ze opgetogen, terwijl ze verliefd over de leren bank aaide. Daarna volgde ik haar blik naar de tuin, waar een immens gat was verschenen op de plek waar eerst het grasveld was. ‘Ga je een trampoline laten ingraven?’ vroeg ik nog naïef. Maar nee, daar kwam de jacuzzi. De buren hadden er ook een, en anders zou mijn zus’ huis straks minder waard zijn dan dat van hen. Ik flapte er eindelijk uit: ‘Hoe kun je dit in godsnaam allemaal betalen?!’ Ze staarde me aan, schraapte haar keel en zei: ‘Ik begin het een beetje zat te worden dat ik continu verantwoording aan jou en pa en ma moet afleggen. Je zou denken dat je familie blij voor je is als je het goed voor elkaar hebt, maar het lijkt wel of jullie jaloers zijn.’ Daarna liep ze weg om nieuwe visite te verwelkomen. Guus haalde verontschuldigend zijn schouders op, maar zei niets.’

Oma de gratis oppas

‘Ik liet het onderwerp rusten, al had ik het er weleens over met mijn ouders. Dat mijn zus een meester is in haar zin doordrijven, wisten we natuurlijk allang. Als zij haar zinnen op iets 
heeft gezet, zal het er komen ook. Linksom of rechtsom. Het hielp niet dat Guus haar geen strobreed in de weg leek te leggen. Maar omdat Lonneke zo fel had gereageerd op mijn vragen, besloot ik me er verder buiten te houden. Het ging me tenslotte niet aan hoe zij hun financiën regelden. Dat gevoel veranderde trouwens wel toen mijn moeder me vertelde dat Lonneke haar had gevraagd om vier keer per week op de kinderen te passen. Omdat ze anders alleen maar voor de kinderopvang werkte en ze het geld dat ze verdiende hard nodig had voor de vaste lasten. ‘Maar je keek juist zo uit naar je pensioen zodat jullie kunnen reizen,’ zei ik. Ik nam aan dat ze toch zeker had gezegd dat ze zich niet wéér vier dagen per week wilde vastleggen. Even was het stil, toen mompelde mijn moeder: ‘Nou ja… ze hebben het geld echt even nodig, zei ze… En reizen kunnen we altijd nog.’
Ook al ging ook dit me niets aan, inwendig kookte ik. Lonneke wíst dat onze moeder een pushover is die zichzelf nooit op de eerste plaats zal zetten. Net zoals ze wist hoezeer ze ernaar hadden uitgekeken om eindelijk de reis naar Australië en Nieuw-Zeeland te maken waar ze jaren voor hadden gespaard. Maar mijn moeder zei: ‘Laat nou maar, we kunnen echt nog wel twee jaar wachten.’ Ze had afgesproken dat ze het zou doen tot mijn zus en haar man weer een buffertje hadden opgebouwd. Want ja, twee kleine kinderen hakten er financieel ook wel in natuurlijk… Ja, en dat kasteel en die wanstaltige benzine­slurper en die protserige jacuzzi ook, dacht 
ik. Maar ik slikte het in. Mijn moeder en zus waren beiden volwassen vrouwen. Het was niet mijn zaak.
Maar Lonneke bleef maar uitgeven. Ze konden zich geen kinderopvang veroorloven, maar ze boekte wel reisjes naar Disneyland Parijs en een paar maanden later twee weken Ibiza omdat ze het ‘verdienden’. Ze werkten allebei zo hard en dan nog twee jonge kids… Ze moesten echt even bijtanken. En langzaamaan vulde hun huis zich met steeds meer spullen die de kinderen ‘nodig hadden’. Een trampoline, barbieroze accu-auto’s, enorme houten speeltoestellen in de tuin en een peperdure raskat, het kon niet op. Op familiebijeenkomsten hing steeds vaker een gespannen sfeer. Ik moest mezelf echt inhouden om geen opmerkingen te maken over de levensstijl van mijn zus. Ook de slappe houding van mijn ouders begon me te irriteren. Het was overduidelijk dat ze deze levensstijl niet konden blijven financieren, maar niemand zei er iets over.’

Financiële afgrond

‘En toen kwam de belastingdienst om de hoek kijken. Lonneke had de kinderopvangtoeslag gewoon laten doorlopen. Een bedrag van een paar honderd euro per maand, bijna een jaar lang, dat ze nu in één keer moest terugbetalen. Guus had er niets van geweten, hij was woest. Mijn moeder hing huilend aan de telefoon, want mijn zus had het lef gehad om mijn ouders te vragen haar het geld te lenen. Toen wist ik dat de tijd van mijn mond houden om de vrede te bewaren voorbij was. In vier jaar tijd had Lonneke, en in mindere mate Guus, een financiële afgrond gecreëerd waarin ze mijn ouders en de toekomst van hun kinderen meesleurde. Van de buitenkant leek het er inderdaad heel lang op dat ze alles hadden, maar het tegendeel was waar. Hoewel ik wist dat ik nu echt het gesprek moest aangaan, zat ik er tegenaan te hikken. Ik wist dat Lonneke in de verdediging zou schieten, precies zoals ze de keren daarvoor had gedaan. Ze is een stuk feller dan ik, het zou geen gezellig onderonsje worden.
Achter haar rug om heb ik een afspraak gemaakt met mijn ouders om haar uitgavenpatroon door te nemen. Ik zette alles wat we wisten op papier en daarmee werd nog duidelijker in welke mate – en hoelang – Lonneke al boven haar stand leefde. Want dat Guus geen stiekem spaarpotje had, was inmiddels wel duidelijk.’

Lees ook
Op haar 36e was Jade nog maagd: ‘Hoe legde ik deze leuke man uit dat ik nooit seks had gehad?’

Geplunderde ­kinderspaarpot

‘Mijn vader was heel stil. Ik dacht omdat hij niet wist wat hij moest zeggen, maar het was juist andersom: hij wilde iets zeggen, maar wist niet hoe. Uiteindelijk kwam het eruit: mijn zus had zelfs de spaarrekeningen van haar dochters geplunderd die mijn ouders bij hun geboorte voor ze hadden geopend. Toen ik dat hoorde, moest ik ook huilen.
Mijn ouders dachten zelfs nog dat ze iets verkeerd hadden gedaan, mijn moeder opperde dat ze Lonneke misschien het gespaarde geld voor hun reis moest lenen. Maar daar heb ik een stokje voor gestoken.
Als zij haar problemen voor haar zouden blíjven oplossen, leerde Lonneke het nooit, zei ik. Dan zou ze volgend jaar weer in dezelfde situatie zitten. Maar mijn ouders niet, die zouden dan zelfs geen spaargeld meer hebben. Dus toen vroeg mijn moeder het.
Of ik mijn zus dan misschien kon helpen?
Strikt gesproken had het gekund. Ik ben zelf altijd zuinig met mijn geld omgegaan, woon in een bescheiden rijtjeshuis en heb een mooie buffer op mijn bankrekening. Maar ik vertik het. Ik zou met liefde betalen voor een cursus budgetteren of een goede schuldhulp­verlener, maar wat ik niet wilde, was Lonnekes idiote levensstijl financieren.
Er zat niets anders op dan dat mijn ouders Lonneke zouden vertellen dat we haar niet gingen helpen met de belastingaanslag. 
En ja, toen liep ze boos weg. We hebben gebeld, gemaild, ik ben langs gegaan om met haar te praten, ik heb zelfs aangeboden om te betalen voor professionele hulp. Iemand die ze kan helpen om een ​​plan te maken, om hun financiën in goede banen te leiden. Ze sloeg nog net niet de deur in mijn gezicht dicht.
In plaats van door de zure appel heen te bijten, de realiteit onder ogen te zien en alle zeilen bij te zetten, heeft Lonneke nu al zeven maanden niet tegen me gepraat. Met mijn ouders is ze nog wel on speaking terms, al is het mondjesmaat. Dat is denk ik vooral omdat ze ze nodig heeft als oppas. Maar van mij wil ze niets meer weten. Ze ziet me als de kwade genius die mijn ouders heeft opgestookt en neemt me kwalijk dat ik haar niet uit de brand help. Volgens mijn moeder heeft ze gezegd dat ik een vrek ben die op mijn geld zit. Tja. Hoe erg Lonneke nu ook de pest aan me heeft, ik weet dat dit was wat ik uiteindelijk moest doen.
Ik hoop ook dat het ooit allemaal goed komt. Ik stuur kaartjes met de feestdagen en probeer op alle mogelijke manieren te laten blijken dat ik van mijn zus en haar gezin hou. Van mijn ouders hoorde ik dat haar relatie in zwaar weer verkeert door alle problemen en haar gedrag, en dat hun huis te koop staat. Dat maakte me oprecht verdrietig, want ik gun haar alle geluk van de wereld. Ik ga het alleen niet voor haar kopen.’ •

Tekst: Vivienne Groenewoud