Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting!

Je bent hier: Home > Persoonlijke verhalen > Taboe op abortus: ‘Na 3 kinderen met een baby van een half jaar weer zwanger worden, was niet wat ik wilde’

Taboe op abortus: ‘Na 3 kinderen met een baby van een half jaar weer zwanger worden, was niet wat ik wilde’

Taboe op abortus: ‘Na 3 kinderen met een baby van een half jaar weer zwanger worden, was niet wat ik wilde’

Dit jaar is het vijftig jaar geleden dat de eerste abortuskliniek in Nederland z’n deuren opende. Toch vindt slechts veertig procent van de Nederlanders een abortus geoorloofd wanneer de vrouw simpelweg geen kind wil. Het taboe op abortus neemt daarmee niet af, maar toe: hoe kán dat in deze tijden?

Abortus anno 2021

“Het is nu drie jaar geleden, maar ik denk er nog best vaak aan. Ik weet dat ik de juiste beslissing heb genomen. Maar dat betekent niet dat het makkelijk was.” Françoise (42) heeft samen met haar man drie kinderen. De jongste is net een half jaar, ze geeft nog borstvoeding, als ze erachter komt dat ze zwanger is. “Eigenlijk voelde ik meteen dat dit niet was wat ik wilde,” vertelt ze. “De laatste zwangerschap en bevalling, het was allemaal nog zo kort geleden, ik zat nog midden in de hormonen door het borstvoeden van de jongste.

Mijn gezin was compleet, met drie kinderen. Zo voelde het voor mij.” Haar man voelt hetzelfde, maar laat de keuze aan haar. Die keuze valt haar ondanks haar sterke gevoel best zwaar. “Ik heb echt nog wel getwijfeld. Zwanger worden was voor mij niet vanzelfsprekend en na de tweede heb ik een keer een miskraam gehad. Ik wist hoe bijzonder het was om zwanger te zijn, dat heb ik nooit voor lief genomen. Maar ik wist ook hoe het voelde als je echt heel graag een kind wilde. En dat was nu niet zo.

Ik besloot om er volledig te kunnen zijn voor het leven dat er al was, de kinderen die ik al had. Daar sta ik nog altijd voor honderd procent achter.”Baas in eigen buik. Zij kiest. Ben je ongewenst zwanger? Dan kun je in Nederland, net als Françoise, kiezen voor abortus. Veilig en zonder risico op vervolging. Dat klinkt nu vanzelfsprekend, maar kijk naar de recente geschiedenis en je beseft: vanzelfsprekend is het zeker niet.
Dit jaar is het vijftig jaar geleden dat de eerste – toen nog illegale – abortuskliniek werd geopend. Het is een gedenkwaardig jubileum in de feministische geschiedenis, maar ook een moment om te beseffen dat vrouwen eigenlijk pas relatief kortgeleden baas in eigen buik werden.Pas halverwege de jaren tachtig werd de Nederlandse abortuswet aangenomen en was abortus in ons land niet meer in alle gevallen strafbaar. Daar ging een felle strijd aan vooraf, waarbij zowel feministen als artsen vochten voor het recht van vrouwen om over hun eigen lichaam te beschikken. Hoe staat het er vijftig jaar later voor met het recht op abortus? En waarom is er de laatste jaren weer zo veel discussie over?

Van onveilig naar veilig

Eerst maar eens even een opfriscursus. Want wie denkt dat de geschiedenis van abortus in Nederland pas met het openen van de eerste kliniek begon, heeft het mis. Met breinaalden, kleerhangers, een spuit met chemicaliën of een gammel trapje: het afbreken van ongewenste zwangerschappen is van alle tijden. Voordat de abortuswet in Nederland een feit werd, zochten vrouwen noodgedwongen hun heil in onveilige methodes. Daarbij liepen ze het risico om ernstig gewond te raken of zelfs te overlijden.

Vanaf 1911 waren zorgverleners die abortussen hielpen uitvoeren strafbaar. Maar dat weerhield artsen er niet van om vrouwen te helpen. In 1971, dertien jaar voor de Nederlandse abortuswet een feit was, opende de eerste abortus-kliniek, opgezet door artsen, haar deuren. Nog jaren zou er een fel debat woeden over het aannemen van een officiële abortuswet. Ondertussen werden abortussen gedoogd, maar het uitvoeren ervan was nog strafbaar. In 1984 werd eindelijk de abortuswet aangenomen, waarin stond dat abortus onder bepaalde voorwaarden werd toegestaan.

Eind goed al goed? Ja en nee. De abortuswet was onmiskenbaar een stap voorwaarts in de keuzevrijheid van vrouwen. Volgens feministische stemmen in het debat is er ook nu, vijftig jaar later, echter nog genoeg ruimte voor verbetering. “Nog altijd is het recht van de vrouw om zelf over zwangerschap te beslissen wankel en onvolledig,” betogen Zohra Moosa en Myra ter Meulen van de feministische actiegroep Mama Cash in 2019 in een opiniestuk in Het Parool.

Lees ook
Lina onderging een abortus toen ze 21 was. ‘Iedereen denkt, het zal wel je eigen fout zijn’

Ze wijzen in het artikel op de verplichte vijf dagen bedenktijd die vrouwen voor een abortus in acht moeten nemen. Een regel die niet alleen betuttelend is, stellen ze, maar die vrouwen ook dwingt om langer zwanger te zijn dan ze willen. Soms is hierdoor abortus via een pil niet meer mogelijk en moeten vrouwen noodgedwongen een curettage ondergaan. Maar ook op de manier waarop abortus wettelijk is vast-gelegd, valt wel wat aan te merken. Wist je dat abortus in Nederland geen recht is en zelfs in het Wetboek van Strafrecht staat? Officieel is abortus dus nog een misdrijf. Alleen als aan strikte voorwaarden is voldaan, is het toegestaan. Volgens de vrouwen van Mama Cash is het hoog tijd dat dat wordt aangepast.

Dit artikel komt uit Flair 09. In dit magazine lees je nog meer verhalen over ervaringen met abortus. Wil je een editie (na)bestellen? Dat kan hier.

Tekst Floor Bakhuys Roozeboom | illustratie Caroline Cracco