Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting!

Je bent hier: Home > Nieuws & Maatschappij > Zweef je nog steeds? Het is nog niet te laat: deze stem-tools helpen je de knoop doorhakken

Zweef je nog steeds? Het is nog niet te laat: deze stem-tools helpen je de knoop doorhakken

Zweef je nog steeds? Het is nog niet te laat: deze stem-tools helpen je de knoop doorhakken

Je stem uitbrengen kon al twee dagen, maar vandaag – 17 maart – moet het écht gebeuren. De Tweede Kamerverkiezingen vallen in een rare tijd, maar ook een zeer belangrijke tijd. Alleen lijkt een zeer groot deel van de stemmers nog steeds (ja, nú nog) hartstikke te zweven. Niet stemmen omdat je het niet weet, is nooit verstandig, dus proberen wij je last minute nog te helpen met het maken van een keuze.

Een stemsteuntje in de rug

Gebruik maken van een stemhulp is voor zwevende kiezers haast een must. Maar het aantal stemwijzers waar je gebruik van kunt maken is zó groot (het zijn er tientallen *slik), dat zelfs daartussen kiezen al een onmogelijke opgave lijkt. Met het volgende overzicht hopen we je een klein beetje op weg te helpen, zodat je vandaag tóch nog vol vertrouwen naar de stembus kunt.

Lees ook
Meer vrouwen in de Tweede Kamer? Waarom je níet voor de eerste de beste op de lijst moet gaan

Wildgroei aan kieswijzers

Naast de algemene kieswijzers, zoals het Kieskompas en de Stemwijzer, zijn er online ook tientallen kleinere stemhulpen voor uiteenlopende onderwerpen en doelgroepen te vinden. Die kleintjes kúnnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt vaak sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.

Kleine stemhulpen

De Politieke Sekswijzer van kenniscentrum voor seksualiteit Rutgers legt de kiezer stellingen voor over onder andere anticonceptie, abortus en de aanpak van seksueel geweld. Wie de stemhulp van vakblad Boerderij invult, krijgt inzicht in de standpunten die partijen hebben over land- en tuinbouw en voor wie wil weten hoe partijen kijken naar de rol van technologie is er de Technologie Kieswijzer van de Stichting Toekomstbeeld der Techniek. De Cannabis Stemwijzer van Stichting Maatschappij en Cannabis legt de kiezer stellingen voor over het thuis kweken van de softdrug, medicinale cannabis en het gedoogbeleid. Ook heeft belangenorganisatie COC dit jaar weer een ‘LHBTIQ-kieswijzer’ gemaakt en zowel de Nationale Jeugdraad (NJR) als ProDemos bieden stemhulpen aan speciaal voor jongeren. Ook voor ouders is er dit jaar een speciale stemhulp, die focust op onderwerpen als anticonceptie, verlofregelingen, kinderopvang en het lerarentekort.

Stemhulp op onderwerp én doelgroep

Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. “Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo’n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit. Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo’n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie.” Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten.

Verwarrende uitkomst

Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt. “Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt”, legt Rosema uit. “Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo’n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt.”

Keuzestress

Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. “Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening.”

Lees ook
In ‘GTST’ én in de Tweede Kamer? Op déze BN’ers kun je op 17 maart stemmen

Stemmentracker

Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Pak bijvoorbeeld kleintjes die gaan over de voor jou belangrijkste onderwerpen en combineer die met een of meerdere grotere, algemene stemhulpen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. “Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden.” Verder kan het helpen om WatZegtMijnPartij of de ProgrammaVergelijker erbij te pakken, waarop je op basis van steekwoorden die je zelf invoert makkelijk verkiezingsprogramma’s vergelijkt. Ben je voor meer vrouwen in de Tweede Kamer? Lees hier waarom het dan juist níet verstandig is voor de eerste vrouw op de lijst te gaan.

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je dan gratis in voor onze nieuwsbrief.

Een overzicht van de belangrijkste stem-tools voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2021:

Algemene stemwijzers

StemWijzer (ProDemos) – De originele stemwijzer sinds 1989 die op basis van dertig stellingen de best passende partijen rankt.

Burgeragenda (DeGoedeZaak) – Aan de hand van oplossingsrichtingen rondom zestien thema’s volgt ook hier een ranking.

Kieskompas (Vrije Universiteit) – Doet hetzelfde als de StemWijzer, maar geeft een visueler resultaat door middel van een kruisdiagram. Op een schaal van links-rechts en progressief-conservatief wordt duidelijk welke partijen het beste bij je passen.

Kieswijzer 2021 – Geeft een passend overzicht aan de hand van 23 stellingen.

Kieswijzer (AD/Nu.nl) – Geef je mening over dertig thema’s via een schuifbalk. Ook hier worden alle partijen gerankt.

Stemwijzers voor specifieke doelgroepen

YoungVoice (ProDemos) – Net als de klassieke StemWijzer, maar dan gericht op jongeren. Swipe twintig stellingen, elk met een korte video ter verduidelijking.

Jongeren Kieswijzer (Kantar) – Krijg advies op basis van vijftien specifiek voor jongeren interessante stellingen.

Studentikeus – Kieswijzer voor studenten. Zie de standpunten van de politieke partijen aan de hand van 14 ‘hordes’ die je als student moet nemen.

Modern Werkenden Kieswijzer – Overzicht van waar partijen staan t.o.v. 6 wensen van ‘moderne werkenden’ en een analyse van de partijprogramma’s.

Kieswijs Ouders – Stemwijzer voor werkende ouders.

Stemwijzer voor Nederlanders in het buitenland – Overzicht van partijstandpunten op 4 onderwerpen die belangrijk zijn voor Nederlanders in het buitenland.

Moslim Stemhulp – stemadvies op basis van 25 stellingen die extra relevant zijn voor moslims.

Stemwijzers op thema

Woonkieskompas (Vrije Universiteit)

Onderwijskieskompas (Vrije Universiteit)

Zorgkieskompas (Vrije Universiteit)

New Food Kieswijzer (ProVeg Nederland e.a.), over ecologisch verantwoord voedselbeleid.

Technologie Kieswijzer (Stichting Toekomstbeeld der Techniek)

Stem Voor Kinderen, verschillende partijstandpunten over kinderrechten.

Republiek Kieswijzer, verschillende partijstandpunten omtrent de monarchie.

Boerderij Kieswijzer, over het land- en tuinbouwbeleid.

Duurzame Kieswijzer

ZiPconomy: – Vergelijking van verkiezingsprogramma rond thema’s als ZZP-schap, flexwerk, inhuur, de arbeidsmarkt, zelfstandig ondernemerschap en sociale zekerheid.

Stemhulp Sport en Bewegen

Cannabis Stemwijzer

Politieke Sekswijzer (Rutgers e.a.),  over onderwerpen als anticonceptie, sekswerk en abortus.

De Ongemakkelijke Kieswijzer (Humanistisch Verbond), over ‘lastige’ punten zoals je eigen dood, abortus en liefde.

Rainbowvote (COC), LHBTIQ-kieswijzer.

Kieswijzer Luchtvaart

Kies Voor Ongedocumenteerden (diverse vluchtelingenorganisaties) 

GGZ Kieswijzer, over de geestelijke gezondheidszorg.

Kieswijzer Privacy en Online Veiligheid

Milieudefensie Kieswijzer, over milieu en klimaat.

Bron: ANP, MeerDemocratie | Beeld: Getty