Je bent hier: Home > Nieuws & Maatschappij > Omdat we tóch altijd benieuwd zijn: krijgen we ijzige kou en een witte kerst, of blijft een ‘echte winter’ uit dit jaar?

Omdat we tóch altijd benieuwd zijn: krijgen we ijzige kou en een witte kerst, of blijft een ‘echte winter’ uit dit jaar?

Nieuws & Maatschappij
Omdat we tóch altijd benieuwd zijn: krijgen we ijzige kou en een witte kerst, of blijft een ‘echte winter’ uit dit jaar?

De dikke truien mogen langzaam maar zeker weer uit de kast, zonder jas is het inmiddels flink afzien buiten en een paar warme schoenen is geen overbodige luxe. De herfst is sinds een paar weken officieel begonnen en nu de pepernoten alweer even in de winkel liggen, kijken we stiekem ook best uit naar de decembermaand. De grote vraag die daarbij hoort, luidt ieder jaar weer: krijgen we een witte kerst? Daar valt volgens experts niets over te zeggen, gezien het weer in de winter niét te voorspellen valt in ons land.

Weer in winter niet te voorspellen

Het is half oktober, dus hij hangt weer in de lucht: de winterverwachting. De afgelopen jaren werden opvallend vaak koude winters voorspeld, die vervolgens uitbleven. Dat verbaast experts weinig: de winterverwachtingen waren nergens op gebaseerd en hebben in Nederland vrijwel geen waarde, zeggen klimaatonderzoekers Peter Siegmund en Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI in gesprek met onze collega’s van NU.nl. “Winterverwachtingen hebben voor Nederland vrijwel geen waarde. Bij het KNMI maken we ze dus niet.”

Horrorwinter

Sommige commerciële weerbureaus doen dat wel. Vooral in het Verenigd Koninkrijk is “de naderende horrorwinter” een terugkerende hype. Ook Piet Paulusma haalt elk jaar het nieuws met een verwachting van de schaatskansen in januari en februari. Bij het KNMI zijn ze daarentegen stellig: je kunt het weer redelijk betrouwbaar voorspellen tot veertien dagen vooruit. Dezelfde modellen produceren ook nog een maandverwachting, maar die gaat over grote lijnen en is voor publiekscommunicatie ongeschikt.

Anders in de tropen

Het is een ander verhaal in de tropen. Daar is het weer niet alleen minder grillig dan bij ons, maar ook beter voorspelbaar op een termijn van maanden. Dat komt door de invloed van schommelingen in tropische oceaantemperaturen, waardoor bijvoorbeeld Indonesië en Peru soms maanden vooruit weten of ze wateroverlast of droogte kunnen verwachten. In Australië en Noord-Amerika hebben de tropische oceaantemperaturen ook nog invloed, maar in Europa eigenlijk niet, zeggen de onderzoekers. Dat geldt ook voor schommelingen in de watertemperaturen in de Atlantische Oceaan.

Zomer nóg lastiger

De temperatuur in de Noordzee maakt wel verschil. Als die afwijkt, werkt dat in de herfst en het voorjaar door in ons weer. Maar doordat de Noordzee relatief ondiep is, is dit effect meestal na een maand al weggeëbd. “En het is alleen merkbaar in de kustgebieden. In Maastricht kun je er al geen maandverwachting meer op baseren”, zegt Van Oldenborgh. Zijn onze winters dan helemaal niet te voorspellen? Nou, het kan nog erger, zegt Siegmund: de Nederlandse zomer. “Bij zomerse buien weet je soms een uur van tevoren nog niet waar ze gaan vallen, hooguit dat ze ergens zullen vormen.”

Waar komt dat door?

Dat het Nederlandse winterweer op een termijn van veertien dagen beter voorspelbaar is, komt door de invloed van ‘trage wervels’ in luchtstromingen op grote hoogte in de atmosfeer. Deze bepalen of koude lucht rond de Noordpool blijft hangen of uitstapjes maakt naar lagere breedtegraden en zijn tot ongeveer een maand vooruit te voorspellen.

Waardevol

Er is ’s winters ook meer variatie: het verschil tussen een strenge en zachte winter is veel groter dan tussen een hete en koele zomer. Die grote variatie zou betrouwbare winterverwachtingen heel waardevol maken. Hoeveel gas is er nodig voor verwarming, hoeveel strooizout voor de wegen? Krijgen boeren te maken met ondergelopen akkers? Komt er een Elfstedentocht? We willen het graag weten, maar tasten grotendeels in het duister.

Komt er verandering in?

Ooit kan dat anders zijn: er wordt onderzoek gedaan om koudegolven langer van tevoren te kunnen voorspellen. “Er zijn aanwijzingen uit weermodellen dat sommige winterse luchtdrukpatronen langer voorspelbaar zijn”, zegt Van Oldenborgh. “Het is onduidelijk of dat zal leiden tot zinvolle winterverwachtingen. Maar het is een interessante nieuwe wetenschappelijke ontwikkeling.”

Ontkrachte verbanden

Andere verbanden blijken uit nader onderzoek niet op te gaan. Zo werd gedacht dat winterkou bij ons afhing van de hoeveelheid herfstsneeuw in Siberië. Dat is ontkracht. Ook zouden variaties in de kracht van de zon ons winterweer bepalen. “Op grote hoogte in de atmosfeer geeft de elfjarige zonnecyclus subtiele temperatuurverschillen”, legt Siegmund uit. “Maar in ons weer zie je er niets van terug.”

Lees ook
Stiekem al in de decemberstemming? Dit zijn alle kerstfilms op Videoland om nú al te kijken

Zachter én regenachtiger

Opvallend aan de winterverwachtingen van commerciële weerbureaus is dat ze vrijwel altijd een koude winter voorspellen. “Jaarlijks wordt er in oktober een horrorwinter voorspeld. Dat is de afgelopen zeven of acht jaar inderdaad prachtig uitgekomen”, grapt Van Oldenborgh. Als er één ding voorspelbaar is aan de Nederlandse winters, is het dat ze zachter worden, en regenachtiger. Misschien dat we daarom zo graag nog iets lezen over dikke pakken sneeuw en eindeloos schaatsijs.

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je dan gratis in voor onze nieuwsbrief.

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Een bericht gedeeld door Weerplaza.nl (@weerplaza) op

Bron: NU.nl | Beeld: Unsplash

Shoppen is altijd een goed idee