Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting!

Je bent hier: Home > Health > Ontwikkelingspsycholoog: ‘Peuters kunnen problemen krijgen als de coronatijd voorbij is’

Ontwikkelingspsycholoog: ‘Peuters kunnen problemen krijgen als de coronatijd voorbij is’

Health
Ontwikkelingspsycholoog: ‘Peuters kunnen problemen krijgen als de coronatijd voorbij is’

Wat krijgt je peuter mee van de hele coronacrisis? Meer dan je misschien denkt. Een Duitse ontwikkelingspsycholoog voorspelt dat peuters het straks best lastig kunnen krijgen als alles weer ‘normaal’ wordt. Want dat ‘normaal’ kennen ze nog helemaal niet.

Anderhalve meter

Al bijna een jaar lang leven we op anderhalve meter van elkaar. We geven geen handen, knuffels en kussen meer aan mensen buiten ons gezin. We vieren geen drukke verjaardagsfeestjes of buurtbarbecues meer. De drukte van een kermis of dorpsfeest hebben we ook al een jaar niet ervaren. Gelukkig kunnen wij ons nog goed herinneren hoe het was, die gezellige drukte. Maar jouw peuter kan dat niet.

Herinneringen aan coronatijd

Het nieuwe normaal is voor jouw peuter eigenlijk het enige normaal. Hij weet niet beter. En dat kan effect hebben op zijn ontwikkeling, verwacht de Duitse ontwikkelingspsycholoog Rüdiger Pohl. Al zullen de peuters van nu zich later niet veel herinneren van de coronatijd. “Door de zogenaamde ‘infantiele amnesie’ gaan herinneringen aan de eerste drie levensjaren grotendeels verloren bij je kind.” Dat gebeurt tijdens de eerste jaren van de basisschool. “Maar dat betekent niet dat die eerste ervaringen geen merkbare gevolgen kunnen hebben. Integendeel. Wat we meemaken in de eerste drie levensjaren heeft juist aanzienlijke invloed”, zegt Pohl tegen Der Spiegel.

Volledig normaal

Pohl legt uit: “Ervaringen uit die eerste periode bepalen wat we als normaal beschouwen. Door routine leren kinderen onveranderlijke waarheden kennen, denk aan: als ik huil, komt mama me troosten; papa brengt me naar de kinderopvang; mijn ouders geven me eten aan de eettafel. Dat soort dingen.” Het ‘nieuwe normaal’ van de pandemie is voor een tweejarige dus volledig normaal. “Een kind van zes jaar heeft de wereld zonder corona al ontdekt en kan die ervaringen onderscheiden van de huidige situatie. Een zesjarige begrijpt dus dat het nu een uitzonderlijke situatie is.” Tweejarigen hebben die ervaringen van vroeger niet. “Voor tweejarigen is het dus normaal dat ze weinig sociaal contact hebben, dat hun ouders thuis werken, dat mensen maskers dragen en dat de straten leeg zijn.”

Wennen

En dat kan straks problemen opleveren als we weer teruggaan naar het ‘oude normaal’, zegt Pohl. “Ik voorspel vooral problemen tijdens de overgangsperiode. Kinderen zullen geïrriteerd zijn als mensen opeens weer in groepen samenkomen en elkaar omhelzen. Dat kennen peuters niet.” Je peuter zal daar waarschijnlijk echt aan moeten wennen. Hoe lang dat duurt, is moeilijk te zeggen, aldus Pohl. “Je kunt er in principe van uitgaan dat kinderen die de pandemie niet als ingrijpend ervaren hebben, zich weer snel zullen aanpassen. Maar als ze deze tijd als problematisch, onvoorspelbaar en bedreigend ervaren, zal het moeilijker zijn. Dan kunnen er merkbare gevolgen zijn.”

Angst op latere leeftijd

Het is bekend dat ervaringen in de peutertijd levenslange angsten als gevolg kunnen hebben, zonder dat diegene zelf weet waar die angst vandaan komt. Bijvoorbeeld: als een peuter zichzelf per ongeluk een keer heeft opgesloten in een donkere kelder, kan het zijn dat hij later als volwassene nog steeds bang is voor donkere ruimtes. “Dus als een peuter nu zijn omgeving of zelfs andere mensen als iets gevaarlijks ervaart omdat hij in de speeltuin steeds afstand moet houden, hoe moet hij die mensen dan later ongeremd benaderen?”

Lees ook
Opmerkelijk: volgens onderzoek kun je het coronavirus soms vroeg herkennen aan dít lichaamsdeel

Wat kun je doen?

Pohl ziet daarom aanwijzingen dat er over een paar jaar mogelijk meer kinderen met een gedragsstoornis zullen zijn, als gevolg van de pandemie. Dat risico geldt vooral voor kinderen waarbij er thuis een gespannen, angstige sfeer heerst. Het beste wat je nu als ouder kunt doen, is volgens Pohl je kind zo weinig mogelijk belasten met je eigen angsten en zorgen. “Het is belangrijk dat kinderen een gevoel van veiligheid krijgen. In deze periode hebben ze nog meer aandacht nodig dan normaal.”

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen
en winacties? Schrijf je dan gratis in voor onze nieuwsbrief.

Bron: Knack, Der Spiegel | Beeld: Getty

Shoppen is altijd een goed idee