Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting!

Je bent hier: Home > Health > Overgevoelig voor prikkels? ‘Stiekem kon ik de rust van het afgelopen jaar wel waarderen’

Overgevoelig voor prikkels? ‘Stiekem kon ik de rust van het afgelopen jaar wel waarderen’

Overgevoelig voor prikkels? ‘Stiekem kon ik de rust van het afgelopen jaar wel waarderen’

Yes, we mogen weer! Maar durven we nog terug naar hoe het ooit was? Feestend op een festival of met z’n allen in de kantoortuin: breekt het zweet je al uit bij het idee? 

Afgelopen weekend dacht ik even de stad in te gaan om iets te ruilen. Eenmaal daar stond overal een rij van minstens vijf personen voor de deur. Ik keek ernaar en hoorde mijn brein schreeuwen: DIT. GA. JE. NIET. DOEN. Ik slalomde me langs mensen en bereikte een winkel waar geen rij was. Eenmaal binnen brak het zweet me uit. Kwam het door het mondkapje of kreeg ik – voor het eerst van mijn leven – een paniekaanval?

Snel die winkel uit en terug naar mijn fiets. Focus op mijn ademhaling, dat had ik tenminste opgepikt van al die yogalessen. Op de fiets voelde ik de tranen in mijn ogen schieten. Wat was dit? Zo kende ik mezelf niet. Ik, die altijd openstaat voor nieuwe ervaringen, die festivals en gezellige avonden met vriendinnen en vreemden ontzettend heeft gemist het afgelopen jaar. Maar het is dezelfde ik die thuis cocoonen heerlijk vindt en de rust van het afgelopen jaar stiekem wel kon waarderen. Thuis kroop ik onder een dekentje op de bank. Boek erbij en in slaap vallen. Niets meer aan doen.

Overgevoelig voor gewone dingen

Ik blijk niet de enige die overprikkeld reageert op de maatschappij die beetje bij beetje weer opengaat. Een rondje vragen, levert veel herkenbare reacties op. Zo boekte Manon (38) opgewekt een plek op een terras toen die op 28 april weer open mochten. ‘Ik had er ontzettend veel zin in, maar eenmaal op dat terras voelde ik me super ongemakkelijk en was ik hyperbewust van mezelf en mijn omgeving. Iedereen zat keurig op afstand, maar het voelde opeens heel dichtbij. De mondkapjes mochten natuurlijk af, dat was raar.’

‘En iedereen keek elkaar aan. Waarom kijk je me aan, dacht ik. Zit er iets tussen mijn tanden? Zit m’n lippenstift of mijn haar niet goed? Dingen waar ik me al anderhalf jaar niet druk om had gemaakt. Een vrouw begon een praatje. Heel vriendelijk, maar ik dacht alleen maar: praat niet tegen me! Eenmaal thuis ben ik mijn bed in gedoken, ik was compleet gesloopt.’Wat is er met ons aan de hand? Zijn we overgevoelig geworden voor gewone dingen, zoals naar een winkel gaan, een terrasje pakken of met mensen omgaan? Het moet toch niet gekker worden?!

Niet meer dan normaal

Volgens Arentina Drenth, GZ-psycholoog gespecialiseerd in angst, somberheid en trauma en auteur van Angst overwinnen doe je zo is onze reactie helemaal niet zo gek. Drenth: ‘Het is nogal wat, wat er is gebeurd: de lockdowns, bedrijven en scholen die dichtgingen, de avondklok en het niet meer kunnen knuffelen of dicht bij mensen kunnen zijn… Alles wat zo normaal voor ons is, staat al meer dan een jaar op z’n kop. Er is daardoor een kras op onze basis-veiligheid gekomen. Die is niet meer zo vanzelfsprekend als we gewend waren. En daardoor is onze basis-veiligheid omgeslagen in een basis-wantrouwen. Een emotionele situatie, wat de afgelopen periode was, wordt nou eenmaal sneller in je geheugen opgeslagen om je op een later moment te waarschuwen voor eenzelfde situatie.

Als ik nu in een supermarkt iemand hoor hoesten, schrik ik op en ben ik alert, terwijl ik normaal gesproken niet had omgekeken. Net zoals jij reageert op groepen mensen. We hebben ergens opgeslagen dat je van corona ernstig ziek kunt worden en er zelfs dood aan kunt gaan. De een zal er meer last van hebben dan de ander. Dat heeft met je genen te maken, maar ook met wat je hebt meegemaakt. Ben je zelf of is iemand in je omgeving heel ziek geworden door corona, of zelfs overleden, dan kan de kras dieper zijn. En dan heb je meer moeite om terug te keren in de maatschappij nu die weer opengaat.’

Lees ook:
Het lockdown-effect: meer zelfliefde door minder focus op het uiterlijk

Re-entry anxiety

In Amerika bestaat hier zelfs een term voor: re-entry anxiety, de angst om terug te keren in de maatschappij. Zelf vind ik angst een groot woord voor wat ik voel, want ik wíl juist dat alles weer teruggaat naar normaal. Wel ben ik voorzichtig geweest, omdat ik bij een perfect gezonde vriendin heb gezien hoe lang de nasleep van corona kan zijn.

Drenth: ‘Op het woord angst zit voor veel mensen een grote lading. Je zou ook kunnen zeggen dat je gevoeliger en oplettender bent geworden voor de triggers die kunnen duiden op een onveilige situatie. Je zintuigen reageren nu sneller op triggers die je ziek zouden kunnen maken; daar hoef je echt geen angstig persoon voor te zijn. Stel je bent ooit bedrogen in je relatie, iets wat je absoluut niet zag aankomen omdat jullie een perfecte relatie leken te hebben. En stel het komt weer goed, dan blijft er vaak een mini-wantrouwen naar de andere persoon. Dit snappen veel mensen vaak wel, terwijl gevoeligheden rondom corona soms belachelijk worden gemaakt, terwijl het precies hetzelfde is.’

Het hele verhaal lees je in VIVA-22-2021. Deze editie ligt vanaf 2 juni in de winkel.
Sommige artikelen kun je maar gedeeltelijk lezen op viva.nl, omdat ze afkomstig zijn uit de papieren VIVA. Uit respect naar onze abonnees én om te zorgen dat wij online leuke gratis content kunnen blijven maken. We hopen te kunnen rekenen op je begrip!

VIVA nieuwsbrief

Iedere week de leukste nieuwsbrief van Nederland in je mailbox?

Tekst: Jessica van Zanten | Beeld: Getty