Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting!

Je bent hier: Home > Corona > Kunnen we na deze ‘dramatische’ lente rekenen op een (enigszins) coronavrije zomer?

Kunnen we na deze ‘dramatische’ lente rekenen op een (enigszins) coronavrije zomer?

Kunnen we na deze ‘dramatische’ lente rekenen op een (enigszins) coronavrije zomer?

Van veel luchtwegvirussen is een ‘seizoenseffect’ bekend: ze pieken in het winterhalfjaar en lijken met warmer weer (tijdelijk) te verdwijnen. In het voorjaar was dit effect helaas niet sterk genoeg om snelle verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Hoe zit het met de zomer?

Lastig vergelijken

Toen de verspreiding begon, was het op het noordelijk halfrond winter. Nog steeds lijkt het virus minder voor te komen in Australië, Zuid-Amerika en Afrika. Komt dat door het klimaat, door minder contacten met besmette gebieden of door gebrek aan metingen? “Het is heel lastig om landen met verschillende klimaatcondities te vergelijken”, zegt viroloog Ab Osterhaus in gesprek met NU.nl. “Ook omdat de maatregelen sterk kunnen verschillen.” Warme landen blijven in elk geval niet gespaard. Zo kampt de tropische havenstad Guayaquil in Ecuador met een uitbraak die de mortuaria niet aankunnen.

Vergelijkbare virussen

Omdat het COVID-19-virus pas enkele maanden bekend is, zijn onderzoeksresultaten schaars. Dus kijken wetenschappers eerst naar vergelijkbare virussen. Zo zijn vier coronavirussen bekend die bij mensen doorgaans onschuldige verkoudheden veroorzaken. Onderzoekers van de Universiteit van Michigan hebben deze coronavirussen tien jaar lang gevolgd en concluderen in The Journal of Infectious Diseases dat deze sterk seizoensgebonden zijn. Twee andere coronavirussen die voor mensen veel gevaarlijker zijn gebleken, MERS- en SARS-coronavirus, zijn te weinig in omloop geweest om een duidelijk seizoenseffect waar te nemen. Van deze virussen is wel laboratoriumonderzoek beschikbaar. Daaruit blijkt dat ze sneller afbreken bij hoge temperaturen, en onder blootstelling aan uv-straling.

Immuniteit

Het is dus aannemelijk dat ook de verspreiding van het nieuwe coronavirus beïnvloed wordt door seizoenen. Maar er is een belangrijke reden waarom dit effect te zwak is om de epidemie vanzelf te laten uitdoven in de zomer: er is geen immuniteit. Naar schatting 97 procent van de Nederlanders heeft het virus nog niet onder de leden gehad, zo blijkt uit onderzoek onder bloeddonoren. Deze mensen kunnen bij contact met een besmet persoon zelf ook makkelijk besmet raken én weer anderen besmetten – ongeacht of het buiten nou 5 of 25 graden is. Dat is volgens experts ook de grootste reden dat griep en verkoudheid vooral in de winter heersen: dan zitten we dichter op elkaar in bedompte ruimten met weinig ventilatie, en steken elkaar dus sneller aan.

Hoe lang zwerft het rond in de lucht en op objecten?

Als mensen bewust op grotere afstand van elkaar blijven, speelt een rol hoe lang het virus actief blijft op gedeelde objecten, zoals postpakketten, pinautomaten en benzineslangen. En hoe lang het virus in de lucht kan blijven zweven. Daar wordt ook het weer een factor. Onderzoekers uit Hongkong schrijven in The Lancet dat ook het nieuwe coronavirus sneller afbreekt in hitte. Maar het temperatuureffect is zwak: zelfs bij 37 graden kan het virus twee dagen overleven.

Virusdeeltjes uren in de lucht bij ademen en praten

Osterhaus noemt een ander nieuw inzicht met een klimaatcomponent. “Bij geïnfecteerde mensen bevindt het virus zich ook in het speeksel. Van daaruit kan het zich niet alleen als hoest- of niesdruppeltjes verspreiden, maar waarschijnlijk ook als microscopische aerosolen, die vrijkomen bij ademen en praten.” Deze aerosolen kunnen veel langer in de lucht zweven, zeker als de lucht droger is. Bij hoge luchtvochtigheid slaat het virus sneller neer, en breekt het ook sneller af. Doorgaans is onze lucht in de zomer veel vochtiger dan in de winter, vooral binnen gebouwen.

Lees ook
Een expert legt uit: hoe (on)gelukkig maakt de coronacrisis ons?

Nog niet verlost van maatregelen

Conclusie: de zomer kan een handje helpen om de besmettingen verder terug te dringen. Maar zolang immuniteit ontbreekt, kan het virus makkelijk de kop opsteken als menselijk contact weer toeneemt. Ook in het midden van de zomer. We lijken dus nog lang niet verlost van de anderhalvemeter-samenleving en andere noodzakelijke maatregelen om het virus de baas te worden. We kunnen dus enkel zeggen: hang in there en blijf zoveel mogelijk thuis.

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je dan gratis in voor onze nieuwsbrief.

Bron: NU.nl | Beeld: iStock