Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting!

Je bent hier: Home > Column > Lisanne: ‘Een schoonheidsnorm is per definitie iets giftigs – of je nou maat XS moet hebben of XL’

Lisanne: ‘Een schoonheidsnorm is per definitie iets giftigs – of je nou maat XS moet hebben of XL’

Lisanne: ‘Een schoonheidsnorm is per definitie iets giftigs – of je nou maat XS moet hebben of XL’

Journalist Lisanne van Sadelhoff (31) woont met haar hond Leo in Utrecht. Elke week schrijft zij in Flair over wat haar bezighoudt.

Niet mijn norm

‘Beeld je eens in dat je dit als klein meisje altijd al zag.’ Het was een tweet. Onder de tekst stond een foto. Daarop stond een catwalk met vier vrouwen. Vier lichamen, verschillend van kleur, vorm en grootte. Ze waren prachtig. Alle vier. Zo anders en even prachtig. De foto ging viral, wat laat zien dat die diversiteit wordt omarmd, maar ook dat dit catwalkbeeld nog niet normaal is. Iets gaat pas viral als het opvallend of afwijkend is.

Ik beeldde me inderdaad in hoe het zou zijn als ik dit als klein meisje veelvuldig had gezien. Als ik met dit beeld was opgegroeid toen ik in de puberteit kwam en er naast hormonen ook een hevige onzekerheid door mijn lijf gierde. Hoe zou dat geweest zijn? Zou ik dan niet die onzekerheid hebben gehad die werd gecreëerd door de norm die in onze samenleving heerst, en gevoed door Fancy’s die in grote hoofdletters op de cover beloofden mij in tien dagen slanker te krijgen?

Ik weet nog hoe een toenmalig vriendje tegen me zei dat mijn buik ‘zo mooi slank was’ en dat ik dat toen een compliment vond, maar nu achteraf liever had gewild dat hij had gezegd dat mijn buik ‘zo mooi’ was omdat het míjn buik was. Slank en mooi waren onlosmakelijk met elkaar verbonden: met dat beeld groeide ik op.

Een heersende schoonheidsnorm is per definitie iets giftigs – of die nou pretendeert dat je maat XS moet hebben of XL. Een norm is nooit realistisch. De langste vrouw is op dit moment 2,05 meter. De kleinste vrouw ter wereld is 62,8 centimeter. Ze zijn uitzonderingen, ja, maar daartussen zit een breed scala aan lengtes – en dan hebben we het nog niet over diktes, borstgroottes, bilformaten, tailles, beenlengtes, voetgroottes, schouderbreedtes, heuphoogtes…

Een norm is beledigend. Hij laat iemand zien hoe diegene zou moeten zijn en benadrukt wat diegene níét heeft of te veel heeft. Hij maakt ons lichaam tot een bron van onzekerheid. Een norm kan voor sommige mensen betekenen dat ze dat tweede croissantje niet nemen, bij anderen kan diezelfde norm een extreem laag zelfbeeld en een dodelijke eetziekte veroorzaken. Er is geen wet die ons voorschrijft hoe we eruit moeten zien, een schoonheidsideaal is geen wetenschappelijk bewezen feit. Een norm staat niet vast. In de tijd van Rubens werden ze juist wild van grote boezems, ronde buiken.

Lees ook
Lisanne: ‘Pink overleefde mijn discman en mijn MP3-speler en staat nu in mijn Spotify-lijsten’

Een Googlezoektocht op ‘schoonheidsideaal’ laat zien dat in het begin van de negentiende eeuw de slanke taille geliefd was en in de jaren dertig het zandloperfiguur. In de jaren tachtig maakten atletisch uitziende topmodellen furore, en nu zijn curvy modellen in opkomst en wordt het schoonheidsideaal fel bekritiseerd door de bodypositivity-beweging. Dus we bedenken iets, maken het groter, verspreiden het en leggen het onszelf op met alle gevolgen van dien.

Zo is het gekomen dat, toen ik opgroeide, er alleen modellen van rond de 1,80 meter over de catwalk en op tijdschriftcovers flaneerden, met maatje 34/36, die reclame maakten voor kleding waar de rest van de wereld niet in paste. Ik hoop dat als een pubermeisje over een paar jaar ‘schoonheidsideaal’ googelt, ze leest dat de body-positivity-beweging korte metten maakte met de traditie dat ‘iets’ de norm moet zijn. Want die norm, die hoeft niet te veranderen naar een maatje meer – want ook daarmee sluit je mensen uit. De norm moet verdwijnen.

Deze column van Lisanne en veel meer lees je in Flair 34-2021. Dit nummer ligt nu in de winkel. Liever thuis laten bezorgen? Bestellen kan hier. Wil je meer columns van Lisanne lezen? Klik dan hier.